Anasayfa / Dünya / NATO 70’inci yıldönümünü kutluyor

NATO 70’inci yıldönümünü kutluyor

Tarihin en uzun ömürlü askeri ve savunma ittifakı olan NATO, 29 üyesiyle 70’inci yıldönümünü kutluyor.

Uluslararası alanda en uzun ömürlü askeri ve savunma ittifakı olarak ön plana çıkan NATO 70 yaşına girdi.

Washington’da 4 Nisan 1949’da 12 kurucu üyeyle kurulan NATO, 70 sene sonra 29 müttefikle yoluna devam ediyor.

Karargahı Belçika’nın başkenti Brüksel’de bulunan NATO, Kuzey Makedonya’nın da katılımıyla 30 üyeli bir ittifak olmaya hazırlanıyor.

Temel amacını askeri ve siyasi yollarla aza ülkelerin bağımsızlık ve güvenliğini güvence altına almak olarak tanımlayan NATO’yu, 5. madde olarak bilinen ortak savunma taahhüdü ayrıcalıklı kılıyor.

Bu madde uyarınca NATO, bir hücum veya hücum tehdidine karşı üyelerini savunmayı ve bir üyesine yapılan saldırıyı bütün üyelerine yapılmış varsayarak harekete geçmeyi taahhüt ediyor.

NATO ETKİNLİĞİNİ ARTIRMAYA ÇALIŞIYOR

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Sovyetler Birliği’nin askeri gücü ve yayılmacı politikalarına karşı kurulan NATO’nun, giderek daha karmaşık bir hal saha emniyet tehditleri karşısında gerçekten işlevsel olup olmadığı sık sık sorgulanmaya başlandı.

Soğuk Savaş döneminin ardından Sovyetler Birliği’nin dağılması sonucu tehdit algısı değişen NATO müttefikleri, savunma harcamalarında ağırbaşlı azaltmalar gerçekleştirdi.

Rusya’nın 2014’te Kırım’ı kanun dışı ilhakı, NATO’ya ezeli tehdidinin hala geçerliliğini koruduğunu gösterdi. Bu tetiklemeyle, ittifak üyeleri 2014 Varşova Zirvesi’nde Gayrisafi Yurtiçi Hasılaları’nın (GSYH) yüzde 2’sini savunmaya harcamayı taahhüt etti.

Savunma harcamalarındaki düşüşü bilakis çevirmede etkili olan bir öbür husus ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’nun varlığını sorgulayacak nitelikte açıklamaları oldu. NATO üyelerine devamlı olarak adil külfet paylaşımı çağrısında bulunan ve ittifaka en çok katkı sağlayan ABD’nin desteğinin koşullu olduğuna işaret eden Trump’ın, savunma harcamalarının artmasında itici bir zor olduğu değerlendiriliyor.

Halihazırda, bütün müttefikler savunma harcamalarındaki düşüş eğilimini bilakis çevirerek artışa geçmiş durumda. NATO’nun güncel verilerine göre, müttefikler savunmaya 2016’dan beri ek 41 milyar dolar harcadı. Bu rakamın sene sonunda 100 milyar dolara çıkması bekleniyor. İttifak üyesi 7 ülkenin de 2018 yılı savunma harcaması, GSYH’nin yüzde 2’sini geçmiş durumda.

NATO KENDİNİ GÜNCELLİYOR

Savunma harcamalarındaki artışın yanı dizi NATO sınama ve zorlukların biçim değiştirdiği ve küresel boyutlara ulaştığı bu dönemde, işlevselliğini korumak için kendini güncellemeye ve uyarlamaya devam ediyor.

İttifakın bu çerçevede bilhassa geçen sene attığı adımlar dikkati çekiyor.

NATO, Brüksel’de düzenlenen 2018 zirvesinde komuta yapısını uyarlama ve modernize etme konusunda mühim kararlar aldı.

NATO Hazırlık Girişimi’ni onaylayan müttefikler, bilhassa Rusya’dan kaynaklanabilecek mümkün tehditlere karşı ittifakın hızlı şekilde yanıt verme kabiliyetini ve caydırıcılığını artırmayı planlıyor.

İttifakın “hazır olma kültürünü” geliştirmeyi amaçlayan girişim uyarınca, NATO’nun 2020’ye kadar bütün müttefiklerinin katkısıyla 30 mekanize tabur, 30 hava muharip filo ve 30 muharip gemiyi 30 gün veya daha az sürede göreve amade olabilecek kapasitede tutması öngörülüyor.

Terörle mücadele kapsamında da daha etkin bir rol üstlenmeyi hedefleyen NATO’nun Irak’ta başlattığı eğitim misyonu da mühim bir adım olarak değerlendiriliyor.

NATO, hala etkin ve kuvvetli olduğunu göstermek için aynı zamanda tatbikatlara da ağırlık veriyor. Geçen sene yüzden çok tatbikat yapan ittifak, bilhassa Trident Juncture’la dev bir vücut gösterisi yaptı.

İttifakın, Norveç’te gerçekleştirdiği ve Soğuk Savaş’tan bu yana en aka ve kapsamlı tatbikatı olarak nitelendirilen Trident Juncture’a 50 bin asker, 250 uçak, 65 gemi ve 10 bin vasıta katıldı.

ÜYE SAYISINI ARTIRIYOR

NATO’nun etkinliğini artırmak için kullandığı öbür bir vasıta da “açık kapı” politikası olarak ön plana çıkıyor.

NATO’nun bu politikasına göre, ittifaka aza olmak isteyen ülkenin “coğrafi olarak Avrupa’da bulunması”, “demokrasiyle yönetilmesi” ve “Avro-Atlantik bölgesinin güvenliğine katkı sağlayacak kapasite ve isteğe sahip olması” gerekiyor.

Bu çerçevede, bütün aza ülkelerin katılım protokolünü imzalaması sonrasında Kuzey Makedonya’nın üyeliğiyle genişleyecek NATO’ya, Gürcistan, Bosna Hersek ve Ukrayna da aza olmak istiyor.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “NATO’yu tarihin en kuvvetli ve başarılı ittifakı” olarak tanımlıyor. Stoltenberg, ittifakın başarısını “değişime ayak uydurmasına” bağlıyor.

Tarih boyunca askeri ittifakların geleneksel olarak kısa ömürlü olmasına rağmen NATO’nun, her ne kadar etkinliği sorgulansa da 70 sene sonra hala geçerliliğini koruduğu görülüyor.

Hakkında admin

Check Also

Yunanistan’da üç ebeveynli bebek dünyaya geldi!

Yunan ve İspanyol doktorlar, ‘tıp tarihine’ geçecek bu yöntemin dünya genelinde bebek sahibi olamayan çiftlere …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir